Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi Północ w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 października 2025 r.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w W. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący Protokolant:

Sędzia Marcin Bik Dorota Jakubowicz

po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy K. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W.

o zasiłek chorobowy

na skutek odwołania K. P.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we W. z dnia 28 kwietnia 2023 roku znak (...) - (...)

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje odwołującej się K. P. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 18 grudnia 2022 roku do dnia 28 marca 2023 roku oraz uchyla zobowiązanie do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego za okres od dnia 18 grudnia 2022 roku do dnia 20 stycznia 2023 roku wraz z odsetkami w łącznej kwocie 2 766,55 zł (dwa tysiące siedemset sześćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt piec groszy).

Sygn. akt VI U 233/23

UZASADNIENIE

W dniu 16 czerwca 2023 roku K. P. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 28 kwietnia 2023 roku znak (...) - (...) w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku chorobowego za okres od 18 grudnia 2022 roku do 28 marca 2023 roku i obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku za tenże okres. Wniosła o zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem ZUS wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że poprzez rozpoczęcie studiów w trakcie zwolnienia lekarskiego podjęła czynności sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego jakim jest rekonwalescencja oraz powrót do zdrowia. Mimo, że do ubezpieczenia zgłoszona była od 1 stycznia 2023 r. przez uczelnię to nie rozpoczęła zajęć w tym dniu. Zajęcia rozpoczęto online 9 stycznia 2023 roku. W dniu 9 grudnia 2022 roku otrzymała zgodę na studiowanie w trybie indywidualnej organizacji studiów w roku akademickim 2022/2023. W okresie objętym zwolnieniem lekarskim nie podejmowała zajęć stacjonarnych ani zawodowych poza swoim mieszkaniem, zatem nie podejmowała czynności mogących mieć wpływ na rekonwalescencję oraz powrót do zdrowia. Dodatkowo, organ nie wskazał w jaki sposób czynność ta mogła negatywnie wpłynąć na jej stan zdrowia (odwołanie k. 1-2).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została w konsekwencji uznania przez lekarza orzecznika ZUS, że odwołującą się podejmując studia w okresie orzeczonej niezdolności do pracy z przyczyn psychiatrycznych wydłużyła okres powrotu do zdrowia i czas niezdolności do pracy (odpowiedź na odwołanie k. 6)

W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

Odwołująca w dniu 9 grudnia 2022 roku otrzymała zgodę na studiowanie w trybie indywidualnej organizacji studiów w roku akademickim 2022/2023 na Chrześcijańskiej Akademii (...) w W. na kierunku pedagogika szkolna z diagnozą i terapią pedagogiczną. W roku akademickim 2022/2023 realizować miała różnice programowe w celu ukończenia studiów.

Do ubezpieczenia zgłoszona została przez uczelnie od 1 stycznia 2023 roku, ale studia od tego dnia się nie rozpoczęły. W związku z okresem świąteczno-noworocznym w kalendarium roku akademickiego od 2 stycznia 2023 r. do 8 stycznia 2023 r. wypadała przerwa świąteczna. Zajęcia dydaktyczne rozpoczęły się 9 stycznia 2023 roku. Na zajęciach stacjonarnych w dniu 9 i 10 stycznia 2023 roku K. P. nie była obecna. Podobnie w dniach 17, 18 i 19 stycznia 2023 roku nie była obecna na zajęciach realizowanych stacjonarnie. Wzięła natomiast udział w zajęciach realizowanych w formie online, które nie wymagały stawienia się na Uczelni w dniach 11 stycznia 2023 r. z pedagogiki ogólnej w godzinach 17:45 – 19:15 i 18 stycznia 2023 roku również z pedagogiki ogólnej w godzinach 17:45 – 19:15 (zaświadczenie k.3; decyzja k.4; przesłuchanie odwołującej – protokół k. 69-70 oraz e-protokół).

W okresie od 18 grudnia 2019 roku do 17 grudnia 2022 roku K. P. pozostawała w stosunku pracy z Pocztą Polską S.A. z siedzibą w W.. Od dnia 14 listopada 2022 roku odwołująca stała się niezdolna do pracy. Płatnik składek wypłacił wynagrodzenie chorobowe za okres od 14 listopada 2022 roku do 16 grudnia 2022 roku oraz zasiłek chorobowy za dzień 17 grudnia 2022 roku. Po zakończeniu stosunku pracy tj. od 18 grudnia 2022 roku dalej pozostawała niezdolna do pracy i do dnia 28 marca 2023 roku przebywała na zwolnieniach lekarskich. Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia wpłacił organ rentowy. Niezdolność do pracy orzeczona była z symbolem choroby F43 - reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne.

W okresie zwolnień lekarskich odwołującą się prowadziła psychoterapię indywidualną w nurcie poznawczo behawioralnym w Poradni P.. Rozpoznano u niej zaburzenia adaptacyjne. Włączono leczenie farmakologiczne. Zaleconych leków przeciwdepresyjnych nie zażywała zgodnie z zaleceniami lekarza w obawie przed skutkami ubocznymi i pogorszeniem samopoczucia. Już wcześniej leczona była psychiatrycznie z powodu zaburzeń lękowo depresyjnych, samookaleczeń i prób samobójczych. Przyczyną pogorszenia jej stanu psychicznego były problemy w pracy. Czuła się mobbingowana. Podjęte studia magisterskie na kierunku pedagogika miały pomóc jej w odwróceniu uwagi od stresu związanego z pracą zawodową. Źródłem stresu była praca zawodowa, a podjęcie studiów w żaden sposób nie wiązało się z pracą, nie miało więc niekorzystnego wpływu na stan jej zdrowia. Zaburzenia adaptacyjne zaczęły ustępować dopiero w momencie zakończenia stosunku pracy - z końcem marca 2023 roku (opinia psychiatry k. 24-27; opinia uzupełniająca psychiatry k. 50-52).

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że w dniu 1 stycznia 2023 rok., tj. w okresie orzeczonej niezdolności do pracy odwołującą się rozpoczęła studia. W konsekwencji uznał, że odwołująca się jako niezdolna do pracy z powodu choroby powinna wstrzymać się od jakichkolwiek czynności sprzecznych z celem zwolnienia lekarskiego, niezależnie od rodzaju zwolnienia czy to ze wskazaniami „chory może chodzić” czy też „chory powinien leżeć”. Organ uznał, że nie jest to zwykła czynność życia codziennego, ani za czynność wymuszoną stanem zdrowia oraz iż czas zwolnienia winien być wykorzystany na rekonwalescencję oraz powrót do zdrowia.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2023 roku znak (...) - (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. odmówił przyznania zasiłku chorobowego za okres od 18 grudnia 2022 roku do 28 marca 2023 roku oraz zażądał zwrotu nienależnie pobranego zasiłku j wraz z odsetkami za okres od 18 grudnia 2022 roku do 20 stycznia 2023 roku w kwocie 2 766,55 zł (decyzja - akta rentowe).

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, aktach rentowych, na podstawie dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy k. 29 i aktach rentowych, na podstawie opinii biegłej psychiatry k. 24-27 i jej opinii uzupełniającej k. 50-52 oraz na podstawie zeznań odwołującej się. 69 - 70 e - protokół (...):04:41 - 00:22:42. Autentyczności i treści dokumentów złożonych do akt sprawy żadna ze stron nie kwestionowała toteż Sąd uznał je za pełnowartościowy materiał dowodowy w sprawie. Zeznania odwołujące są wiarygodne, mając na uwadze w szczególności treść zaświadczenia z Wydziału Nauk Społecznych Chrześcijańskiej Akademii (...) w W.. Zaświadczenie to potwierdza, że odwołującą w roku akademickim 2022/2023 realizowała różnice programowe w celu ukończenia studiów.

Sąd zażył, co następuje:

Odwołanie jako uzasadnione zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzją z dnia 28 kwietnia 2023 roku znak (...) - (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. odmówił przyznania prawa do zasiłku chorobowego za okres od 18 grudnia 2022 roku do 28 marca 2023 roku, uznał pobrany zasiłek za okres od 18 grudnia 2022 roku do 20 stycznia 2023 roku jako nienależnie pobrany i zażądał jego zwrotu wraz z odsetkami w kwocie 2 766,55 zł. Organ powyższe uzasadnił tym, że odwołująca się wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem poprzez rozpoczęcie w dniu 1 stycznia 2024 roku studiów.

Kwestię uprawnień do zasiłku chorobowego reguluje ustawa z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dalej ustawa zasiłkowa (Dz.U.2025.501 t.j.).

Zgodnie z art. 6 ust 1 ww. ustawy zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy zasiłkowej Zakład (...)́ (...) oraz płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, są uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz są upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich.

Wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem określić można jako zachowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia. Wykonywanie jakichkolwiek czynności mogących przedłużyć okres dochodzenia do zdrowia i niezdolności do służby jest wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem o ile mają one cel zarobkowy lub utrudniają rekonwalescencję i leczenie (por wyrok SN z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05; z dnia 16 listopada 2000 r., I PKN 44/00). Celem zwolnienia od pracy jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy. W jego osiągnięciu przeszkodą może być właśnie zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję ( por. wyrok SN z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338; wyrok SN z dnia 6 grudnia 1978 r., II URN 130/78). Za zachowania niezgodne z celem zwolnienia uznać można zatem podejmowanie działań, których chory powinien unikać, nieprzestrzeganie wskazań lekarskich, a także wykorzystywanie tego zwolnienia dla innych celów niż leczenie.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2023 roku Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry celem ustalenia czy podjęcie przez odwołującą się studiów w dniu 1 stycznia 2023 roku było wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem, w szczególności - czy podjęcie studiów mogło się przyczynić do pogorszenia stanu zdrowia odwołującej się (postanowienie k. 9).

W opinii z dnia 6 czerwca 2024 roku biegła psychiatra po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną z leczenia psychiatrycznego rozpoznała u odwołującej się zaburzenia lękowe i depresyjne, przebyte zaburzenia adaptacyjne. Wskazała, że odwołująca się była leczona w związku z sytuacyjnym pogorszeniem stanu psychicznego w wyniku problemów zawodowych, w związku z nasileniem objawów stwierdzono jej czasową niezdolność do pracy i korzystała ze zwolnień lekarskich. Podjęte studia magisterskie na kierunku pedagogika pomagały jej w odwróceniu uwagi od stresu związanego z pracą zawodową. Brała udział tylko w zajęciach online. W ocenie biegłej podjęcie studiów z dniem 1 stycznia 2023 roku nie było wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem i nie przyczyniło się do pogorszenia stanu jej zdrowia (opinia biegłej psychiatry k. 24-27). Organ rentowy nie zgodził się z opinią wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego psychiatry, wskazując ze podjęcie studiów wydłużyło okres niezdolności do pracy (pismo k. 39-40).

W opinii uzupełniającej z dnia 21 marca 2025 roku biegła psychiatra podtrzymała w całości opinię główną. Uzasadniła, że odwołująca się była objęta opieką psychoterapeutyczną z powodu zaburzeń lękowo depresyjnych. Pogorszenie nastąpiło w związku z problemami zawodowymi. Zła atmosfera w pracy negatywnie oddziaływała na jej stan psychiczny. Zaleconych leków przeciwdepresyjnych nie zażywała zgodnie z zaleceniami lekarza w obawie przed skutkami ubocznymi i pogorszeniem samopoczucia, co zdarza się u pacjentów z wysokim poziomem lęku. To mógł być jedyny czynnik mogący wpłynąć na przedłużenie leczenia. Biegła zaznaczyła, że w przypadku zaburzeń o charakterze reaktywnym leki mają działanie pomocnicze. Zaburzenia adaptacyjne wycofują się po ustąpieniu stresora. I tak było u odwołującej się. Zaburzenia zaczęły się u niej wycofywać z końcem marca, kiedy otrzymała informację o nieprzedłużeniu umowy o pracę. Po tej dacie nie miała już potrzeby leczenia psychiatrycznego. W przypadku zaburzeń jak stwierdzone u odwołującej się - podjęcie aktywności, która nie wiąże się z sytuacją stresogenną nie powoduje pogorszenia stanu psychicznego u osób z rozpoznaniem zaburzeń adaptacyjnych. Podjęcie studiów w żaden sposób nie wiązało się z pracą, a więc nie mogło mieć niekorzystnego wpływu a stan jej zdrowia (opinia uzupełniająca k. 50-52). Organ rentowy nie zgodził się z opinią i podtrzymał wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego psychiatry (pismo k. 59-60).

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie może być mowy o uznaniu, że podjęcie studiów przez odwołującą się niekorzystnie wpłynęło na stan jej zdrowia i wydłużyło rekonwalescencję. Biegła psychiatra w sposób logiczny, rzeczowy i wyczerpujący odniosła się do zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej, a także do wszystkich okoliczności towarzyszących leczeniu psychiatrycznemu odwołującej się. Wskazała, że jedyną okolicznością jaka mogła wypłynąć negatywnie na proces leczenia było niestosowanie zaleconej farmakologii. Wyraziła jednocześnie stanowcze przekonanie, oparte na dokładnej analizie i swoim doświadczeniu z zakresu psychiatrii, że podjęcie studiów w przypadku odwołującej się nie miało negatywnego wpływu na jej zdrowie. W przypadku zaburzeń adaptacyjnych, a takie rozpoznano u odwołującej się, tylko kontakt ze źródłem wywołującym stres oddziaływać może negatywnie i była to praca. Dodatkowo odwołująca się brała udział w zajęciach tylko online. Miało to miejsce dwukrotnie w dniach 11 stycznia 2023 r. z pedagogiki ogólnej w godzinach 17:45 – 19:15 i 18 stycznia 2023 roku również z pedagogiki ogólnej w godzinach 17:45 – 19:15. Z doświadczenia życiowego wynika, że sam udział w zajęciach – w szczególności online – nie stanowi takiego czynnika stresowego, jak np. zdawanie egzaminów. Należy podkreślić, że K. P. nie uczestniczyła na uczelni w zajęciach stacjonarnych.

Sąd zważył, że zgłaszane przez organ rentowy zastrzeżenia do opinii biegłej, nie zostały w żaden logiczny sposób uzasadniono. Wyrażał jedynie swoje przypuszczenia o tym jakie oddziaływanie mogły mieć studia na odwołującą się, bez kontrargumentów wobec wniosków biegłej. W tej sytuacji wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego Sąd uznał za nieuzasadniony i go pominął. W ocenie Sądu był to wniosek, który na tym etapie zmierzał jedynie do przedłużenia postępowania. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego jeżeli opinia biegłego jest tak kategoryczna i tak przekonywająca, że sąd określoną okoliczność uznaje za wyjaśnioną, to nie ma obowiązku dopuszczania dowodu z dalszej opinii biegłych (wyrok SA w Warszawie z 12 lutego 2013r., I ACa 980/12). Samo niezadowolenie strony z treści opinii nie uzasadnia przeprowadzenia kolejnego takiego dowodu. Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinią biegłego zostały przekonane również strony; wystarczy że opinia jest przekonująca dla sądu, który też wiążąco ocenia, czy biegły wyjaśnił wątpliwości zgłoszone przez stronę ( vide wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2000 r., II UKN 483/99). W niniejszej sprawie uznano sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Opinia biegłej psychiatry wraz z opinią uzupełniającą jest kompletna, jasna i wyczerpującą. Opinia ta nie budzi wątpliwości z punktu widzenia metodologii, poprawności, rzetelności i prawidłowości rozumowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującej się prawo do zasiłku chorobowego za okres od 18 grudnia 2022 roku do 28 marca 2023 roku oraz uchylił obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 2 766,55 zł.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.